دانشجوی حسابداری معمولا با دو مشکل همزمان روبهرو است: از یک طرف باید تعریفهای کتابی را یاد بگیرد و از طرف دیگر باید بفهمد همان تعریفها در کار واقعی شرکت چه کاربردی دارند. این مقاله برای همین نقطه نوشته شده است؛ ساده، تمرینی و نزدیک به فضای نرمافزار حسابداری و ERP.
تعریف ساده
تحلیل انحراف یعنی مقایسه عدد واقعی با بودجه یا استاندارد و بررسی علت تفاوت.
نکته مهم این است که حسابداری فقط حفظ کردن چند اصطلاح نیست. هر مفهوم باید بتواند به یک ثبت، یک گزارش یا یک تصمیم مالی وصل شود. اگر دانشجو این اتصال را بفهمد، حل تمرینها و کارآموزی حسابداری بسیار سادهتر میشود.
مثال عددی
اگر هزینه خرید بودجهشده ۱۰۰ میلیون و هزینه واقعی ۱۲۰ میلیون باشد، انحراف نامساعد ۲۰ میلیون ایجاد شده است.
در حل مثالهای حسابداری همیشه اول نوع حسابها را مشخص کنید، بعد اثر بدهکار و بستانکار را بنویسید و در پایان کنترل کنید که سند یا گزارش شما تراز باشد. این روش ساده جلوی بسیاری از خطاهای امتحانی و کاری را میگیرد.
تمرین کوتاه
برای فروش بودجهشده ۲۰۰ و فروش واقعی ۱۸۰ میلیون، انحراف را محاسبه و تحلیل کوتاه بنویسید.
برای تمرین بهتر، جواب را فقط ذهنی حل نکنید. یک جدول کوچک با ستونهای حساب، بدهکار، بستانکار و توضیح بسازید. بعد از نوشتن ثبت، دوباره بررسی کنید که چرا هر حساب بدهکار یا بستانکار شده است.
خطای رایج دانشجویان
اشتباه رایج، توقف در محاسبه عدد انحراف است. ارزش تحلیل در پیدا کردن علت و اقدام اصلاحی است.
بیشتر خطاهای حسابداری از نفهمیدن ماهیت حساب شروع میشود. قبل از نوشتن عدد، از خودتان بپرسید این رویداد دارایی، بدهی، حقوق مالکانه، درآمد یا هزینه را تغییر میدهد یا نه.
ارتباط با نرمافزار حسابداری و ERP
SysLink میتواند داده واقعی فروش، خرید و هزینه را برای مقایسه با برنامه مدیریتی آماده کند.
در محیط واقعی، نرمافزار حسابداری باید همین منطق را پشت صحنه اجرا کند. کاربر ممکن است فقط فاکتور، دریافت، پرداخت یا رسید انبار ثبت کند، اما سیستم باید اثر حسابداری آن را دقیق، قابل کنترل و قابل گزارش نگه دارد.
چکلیست مرور قبل از امتحان
- تعریف مفهوم را با زبان خودتان توضیح دهید.
- حداقل یک مثال عددی برای آن حل کنید.
- نوع حسابهای درگیر را مشخص کنید.
- اثر بدهکار و بستانکار را کنترل کنید.
- بگویید این مفهوم در کدام گزارش مالی یا مدیریتی دیده میشود.
منابع و مطالعه بیشتر
این مقاله برای آموزش ساده و کاربردی نوشته شده و ترجمه خط به خط منابع زیر نیست:
واژهنامه کوتاه
- Variance Analysis: تحلیل انحراف.
- Favorable Variance: انحراف مساعد.
- Unfavorable Variance: انحراف نامساعد.